1. Giới thiệu chung
Đàn nhị, còn gọi là cò nhị hoặc nhị huyền cầm, là loại nhạc cụ truyền thống có dây kéo bằng cung vĩ, phổ biến trong âm nhạc dân tộc Việt Nam. Tại Sơn La, đàn nhị được sử dụng rộng rãi trong đời sống văn hóa, lễ hội và các hoạt động cộng đồng của dân tộc Thái, Mông, Dao, Khơ Mú…

2. Đặc điểm nổi bật

- Cấu tạo: Gồm hộp cộng hưởng hình trụ nhỏ thường làm bằng gỗ hoặc tre, phía dưới bịt bằng da trăn hoặc da rắn. Cần đàn dài khoảng 60–80cm, có 2 dây bằng tơ hoặc kim loại.

- Cách chơi: Người chơi dùng cung vĩ kéo giữa 2 dây, điều chỉnh lực và vị trí tay để tạo nên những âm thanh mềm mại, luyến láy.

- Âm thanh: Đàn nhị cho âm thanh trầm bổng, du dương và da diết, rất phù hợp để diễn tả tâm trạng, cảm xúc của con người.

3. Vai trò trong văn hóa dân tộc

- Là nhạc cụ chủ đạo trong các dàn nhạc dân tộc và các buổi biểu diễn hát dân ca, múa xòe, múa khèn…

- Thường được sử dụng trong lễ cưới, lễ mừng năm mới, lễ hội mùa xuân, hoặc các dịp hội làng.

- Gắn liền với những bản nhạc kể chuyện, tâm sự, thể hiện tình yêu quê hương, đôi lứa, nỗi nhớ và khát vọng.

4. Bảo tồn và phát huy giá trị

- Hiện nay, nhiều nghệ nhân dân gian ở Sơn La đang truyền dạy đàn nhị trong các câu lạc bộ văn hóa dân tộc, trường học và trung tâm bảo tồn văn hóa.

- Đàn nhị cũng được đưa vào chương trình biểu diễn nghệ thuật dân tộc, tour du lịch trải nghiệm và các sự kiện giao lưu văn hóa trong và ngoài nước.