1. Giới thiệu chung

Múa Xòe Thái là loại hình nghệ thuật múa dân gian truyền thống đặc trưng của dân tộc Thái, đặc biệt phổ biến tại các tỉnh Tây Bắc như Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Yên Bái... Trong đời sống văn hóa của người Thái, “xòe” có nghĩa là giang tay ra để kết nối, gắn bó và đoàn kết cộng đồng. Múa xòe không chỉ là nghệ thuật biểu diễn mà còn là một nghi lễ, một phong tục, một nếp sống văn hóa truyền đời.

2. Giá trị văn hóa và nghệ thuật

- Xòe là linh hồn của người Thái: Bất kỳ lễ hội, đám cưới, mừng nhà mới, lễ tết nào cũng có vòng xòe, nơi mọi người cùng hòa mình trong nhịp điệu.

- Vũ điệu của sự đoàn kết: Mọi người cùng nắm tay, tạo thành vòng tròn, uyển chuyển theo tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng nhạc dân tộc.

- Hòa quyện âm nhạc – trang phục – động tác: Múa xòe kết hợp với trang phục áo cóm, khăn piêu, tạo nên nét đẹp mềm mại, duyên dáng.

3. Các điệu xòe tiêu biểu

Trong dân gian lưu truyền 36 điệu xòe cổ, trong đó tiêu biểu có:

- Xòe tiến lùi.

-Xòe vòng tròn.

- Xòe ném còn.

- Xòe bổ bốn.

- Xòe nhặt hoa.

Mỗi điệu xòe đều mang một ý nghĩa riêng, thể hiện tình yêu quê hương, thiên nhiên, con người và ước vọng sống no ấm, đoàn kết.

4. UNESCO công nhận

Ngày 15/12/2021, Nghệ thuật Xòe Thái chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định giá trị trường tồn và sức lan tỏa của loại hình nghệ thuật này.

5. Múa xòe tại Sơn La

Tại Sơn La, múa xòe hiện diện trong hầu hết các lễ hội dân tộc như:

- Lễ hội Xên bản – Xên mường.

- Lễ hội Then Kin Pang (Quỳnh Nhai).

- Ngày hội Văn hóa dân tộc Thái.

- Các sự kiện văn hóa, du lịch, trải nghiệm cộng đồng tại Mường La, Mai Sơn, TP Sơn La...